Zatrzymanie bliskiej osoby — co robić w pierwszej dobie

§ 1. Trzy rzeczy do ustalenia dzisiaj

Kolejność ma znaczenie. Bez ustalenia jednostki nie da się nic wysłać ani niczego załatwić; bez sygnatury sprawy żadne pismo nie trafi tam, gdzie trzeba; bez obrońcy nikt nie ma dostępu do akt.

1. 1
   Gdzie jest. Dzwoń na komendę policji właściwą dla miejsca zatrzymania i pytaj o oficera dyżurnego. Podaj imię, nazwisko i datę urodzenia. Jeśli minęły ponad dwie doby — pytaj też w areszcie śledczym w tym mieście.
2. 2
   Kto prowadzi sprawę. Ustal prokuraturę i, jeśli się da, sygnaturę akt. To jest ta informacja, którą będziesz podawać przy każdym kolejnym telefonie.
3. 3
   Czy ma obrońcę. Zatrzymany ma prawo do kontaktu z adwokatem od początku. Osoba najbliższa może ustanowić obrońcę tymczasowo — do czasu, aż zatrzymany potwierdzi to sam.

§ 2. Ile trwa zatrzymanie

Zatrzymanie może trwać maksymalnie 48 godzin od chwili faktycznego pozbawienia wolności. W tym czasie zatrzymanego zwalnia się albo przekazuje do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie.

Jeżeli wniosek trafił do sądu, sąd ma kolejne 24 godziny na doręczenie postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Jeśli tego nie zrobi, zatrzymany podlega zwolnieniu. W sumie to maksymalnie 72 godziny od zatrzymania.

§ 3. Czego nie robić w pierwszej dobie

Ta sekcja jest ważniejsza niż lista rzeczy do zrobienia, bo błędy z pierwszego dnia trudno później odkręcić.

• Nie dzwoń do świadków ani do osób, które mogą mieć związek ze sprawą — to bywa odczytywane jako próba wpływania na postępowanie i jest jedną z najczęstszych podstaw wniosku o areszt.
• Nie sprzątaj, nie usuwaj niczego i nie „porządkuj" rzeczy zatrzymanego.
• Nie publikuj nic w mediach społecznościowych.
• Nie przekazuj żadnych rzeczy poza oficjalną procedurą — także drobiazgów.
• Nie podpisuj w cudzym imieniu żadnych dokumentów.

§ 4. Zatrzymanie a tymczasowe aresztowanie

To dwie różne instytucje i mylenie ich kosztuje czas. Zatrzymanie jest krótkotrwałym środkiem stosowanym przez policję lub inny uprawniony organ. Tymczasowe aresztowanie to środek zapobiegawczy stosowany wyłącznie przez sąd, na czas oznaczony w postanowieniu.

§ 5. Kontakt z osobą zatrzymaną

W pierwszej dobie kontakt telefoniczny rodziny z zatrzymanym zwykle nie jest możliwy. Zatrzymany ma prawo do kontaktu z adwokatem i do tego, żeby na jego żądanie powiadomiono osobę najbliższą — to nie to samo co rozmowa z rodziną.

Po przewiezieniu do aresztu śledczego widzenia i korespondencja wymagają zgody organu, do którego dyspozycji osoba pozostaje: w postępowaniu przygotowawczym jest to prokurator, później sąd. Praktyczna strona pisania listów jest opisana w serwisie listdoosadzonego.pl.

§ 6. Pieniądze — rzecz, o której nikt nie uprzedza

Osoba trafiająca do aresztu śledczego zwykle nie ma przy sobie żadnych środków. Wszystko, co miała, trafia do depozytu. Bez pieniędzy na koncie nie kupi znaczka, nie doładuje rozmów telefonicznych i nie zrobi zakupów w kantynie — a to są trzy rzeczy, które w pierwszych tygodniach decydują o kontakcie z domem.

Środki przekazuje się przelewem na konto depozytowe jednostki, z odpowiednim opisem identyfikującym osadzonego. Jak przekazać pieniądze osobie w areszcie śledczym — opis procedury krok po kroku.

§ 7. Kiedy potrzebny jest obrońca

Praktycznie zawsze, gdy w grę wchodzi wniosek o tymczasowe aresztowanie. Obrońca ma dostęp do akt w zakresie uzasadniającym wniosek, może wziąć udział w posiedzeniu aresztowym i złożyć zażalenie. Rodzina tych uprawnień nie ma.

Jeśli nie stać Was na obrońcę z wyboru, można wnioskować o obrońcę z urzędu. Zasady wyznaczania obrońcy z urzędu opisuje osobny serwis.

Publikacja: 2 czerwca 2026 · Aktualizacja: 20 sierpnia 2026