Prawa osoby zatrzymanej i uprawnienia rodziny

§ 1. Prawo do informacji o przyczynie

Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu prawach, w tym o prawie do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego. Pouczenie doręcza się na piśmie, a zatrzymany potwierdza jego otrzymanie podpisem.

§ 2. Prawo do obrońcy

Kontakt z adwokatem przysługuje od początku zatrzymania. W wyjątkowych wypadkach zatrzymujący może zastrzec swoją obecność przy rozmowie — to ograniczenie musi mieć uzasadnienie.

§ 3. Prawo do powiadomienia osoby najbliższej

Na żądanie zatrzymanego zawiadamia się wskazaną przez niego osobę najbliższą. To uprawnienie zatrzymanego, a nie rodziny — i dlatego brak telefonu nie oznacza, że procedura została naruszona.

§ 4. Prawo do badania lekarskiego

Zatrzymany ma prawo żądać badania lekarskiego. W określonych sytuacjach — na przykład przy widocznych obrażeniach albo gdy zatrzymany deklaruje chorobę — badanie jest obowiązkowe.

§ 5. Kontakt rodziny z zatrzymanym — realne możliwości

W praktyce w czasie zatrzymania kontakt telefoniczny rodziny nie jest możliwy. Po zastosowaniu tymczasowego aresztowania widzenia i korespondencja wymagają zgody organu dysponującego. Zgoda na widzenie dotyczy konkretnej osoby i konkretnego terminu.

§ 6. Czego rodzina nie może żądać

• dostępu do akt postępowania — to uprawnienie stron i obrońcy
• informacji o treści zeznań i wyjaśnień
• zwolnienia zatrzymanego lub zmiany środka zapobiegawczego — wniosek składa strona albo obrońca
• kontaktu telefonicznego poza zasadami obowiązującymi w jednostce

§ 7. Gdzie zgłosić naruszenie

• zażalenie na zatrzymanie — do sądu, w trybie karnym procesowym
• skarga do przełożonych funkcjonariusza — droga służbowa
• wystąpienie do Rzecznika Praw Obywatelskich — także w sprawach warunków w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych
• zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa — gdy doszło do przemocy

Publikacja: 23 czerwca 2026 · Aktualizacja: 20 sierpnia 2026